W Nisku

Do Zarzecza wywieziono 5 tysięcy Żydów

Do Zarzecza wywieziono 5 tysięcy Żydów

Sprawiedliwi Wśród Narodów Świata – to najwyższe izraelskie odznaczenie cywilne nadawane osobom, niebędącymi Żydami, przyznawane przez Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holocaustu Jad Waszem w Jerozolimie.

Takie wyróżnienie zdobyli Maria i Stanisław Wołoszynowie z Niska, którzy przez 15 miesięcy ukrywali w mieście małżeństwo żydowskie, Jadwigę i Ignacego Gorzyczańskich, którym udało się uciec z getta w Sandomierzu.

Wczoraj, w auli Liceum Ogólnokształcącego w Nisku odbyło się spotkanie z Grzegorzem Wołoszynem, wnukiem państwa Wołoszynów. Przedstawił on świadectwo swoich dziadków Polaków, którzy w czasie okupacji, z narażeniem życia, przez ponad rok ukrywali w stodole żydowską rodzinę. Przeczytał również wzruszające, a zarazem wstrząsające fragmenty historii ucieczki z transportu wiozącego ludzi do komór gazowych w Treblince.

– Niektórzy nie zdają sobie z tego sprawy, a mało brakowało a Nisko byłoby tak głośną miejscowością jak Auschwitz, Treblinka oraz inne wielkie obozy koncentracyjne. Przed wybuchem II wojny światowej, Hitler zastanawiał się w jaki sposób rozwiązać tzw. kwestie żydowską. Początkowo Adolf Eichamnn wpadł na pomysł żeby skonstruować coś w rodzaju państwa żydowskiego, nad która kontrole mieliby Niemcy. Wybór padł na Zarzecze koło Niska. Miało tam powstać państwo żydowskie. Gdyby ten plan zostałby do końca zrealizowany Nisko zapisałoby się na kartach historii- mówił Grzegorz Wołoszyn, wnuk Marii i Stanisława Wołoszynów.

Jak opowiadał, w środę 18 października 1939 r. o godz, 8.30 wyruszył do Niska pierwszy transport, w którym znajdowało się 901 Żydów. Drugi transport wyruszył z Katowic z 1920 Żydami, a trzeci z Wiednia wiózł do Niska 912 osób. Czwarty transport z 400 Żydami wyruszył ponownie z Ostrawy, potem wagony zostały doczepione do 5 transportu wyruszającego znowu z Katowic, skupiającego 1000 Źydów z Górnego Śląska. Szósty transport ruszył 26 października, ponownie z Wiednia, siódmy wyjechał 1 listopada po raz trzeci z Ostrawy. Było w nim 320 więźniów żydowskiego pochodzenia. Jednak nie dotarł on już do Niska ponieważ była powódź i został zerwany most na Sanie. Do Niska, do stacji kolejowej dotarło 6 transportów z ludnością żydowską. W sumie było to około 5 tys. osób, które były zdane tylko na siebie.

Na szczęście jednak nie doszło do realizacji planów niemieckich. W 1940 r. przyszedł rozkaz likwidacji powstającej kolonii, więc wycofano się z tej wizji budowania państwa żydowskiego w Nisku.

Bardzo ciekawa jest historia Jadwigii i Ignacego Gorzyczańskich. Jadwiga uciekła z transportu jadącego z Sandomierza do Treblinki czyli do obozu śmierci, natomiast Ignacy uciekł z getta w Sandomierzu. Małżeństwo to ostatecznie przeżyło dzięki Stanisławi i Marii Wołoszynom, którzy przez 15 miesięcy ich ukrywali. Rodzina mieszkała przy ówczesnej ulicy Kolbuszowskiej 640, a obecnie ul. Głowackiego 8.

– To dzięki Towarzystwu Ziemi Niżańskiej oraz ich znajomym Żydom, którzy mieszkają obecnie w Izraelu, a którzy zostali zmuszeni do opuszczenia Polski w 1968 r., udało się przetłumaczyć wspomnienia Gorzyczańskich, spisane w 1944 r. – mówił Grzegorz Wołoszyn.

Małżeństwu udało się przeżyć wojnę, potem wyemigrowali na jakiś czas do Frankfurtu, a następnie do Izraela. W kwietniu 1968 r. zaczęli formalnie zabiegać o to, aby Wołoszynom nadać tytuł Sprawiedliwi Wśród Narodów Świata.

Agata Piotrowska

Kliknij aby dodać komentarz

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Więcej w W Nisku

“Powiat Niżański Zimą” – rozstrzygnięcie konkursu

rni24.eu5 marca 2021

Na tej ulicy spodziewaj się częstych kontroli drogowych

rni24.eu5 marca 2021

Zaginął urzędnik gminy Ulanów-Bartek Pucko

rni24.eu4 marca 2021

Atrakcyjna oferta sklepu rowerowego TIP-TOP Raty 0 %

rni24.eu1 marca 2021

Bezpłatny kurs komputerowy dla Mieszkańców Gminy i Miasta Nisko

rni24.eu1 marca 2021

Huta Stalowa Wola na rzecz walki z Covid-19

rni24.eu1 marca 2021

Niżańskie Centrum Kultury “Sokół” zaprasza na wystawę

rni24.eu1 marca 2021

Fundusze Europejskie po godzinach. Aktywna Mama.

rni24.eu26 lutego 2021
zbiórka

OSP zebrało datki dla rodziny z Kurzyny Małej

rni24.eu25 lutego 2021